Ngành chăn nuôi vẫn phụ thuộc 70-80% vào nhập khẩu một sốnguyên liệu thô như khô dầu đậu tương, ngô và lúa mì. Việc nộp thuế ngay khithông quan khiến doanh nghiệp đọng vốn, giảm khả năng chủ động nhập khẩu vàtích trữ nguyên liệu khi giá thuận lợi.
Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam (VPA), vừa có văn bản gửi Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), kiếnnghị tháo gỡ những vướng mắc về thuế và hải quan đang làm tăng chi phí, gây áplực dòng tiền cho doanh nghiệp chăn nuôi trong bối cảnh giá nguyên liệu, tỷgiá, vận chuyển quốc tế biến động và dịch bệnh tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Hiệp hội kỳvọng VCCI tổng hợp, chuyển các kiến nghị tới những bộ, ngành liên quan xem xét,giải quyết, góp phần giảm chi phí, hạn chế rủi ro pháp lý, tạo điều kiện đểdoanh nghiệp củng cố năng lực sản xuất và ngành chăn nuôi phát triển ổn định, bềnvững.
Một trong những vấn đề được VPA đề cập là chính sách thuếgiá trị gia tăng đối với thức ăn chăn nuôi thương mại. Theo quy định hiện hành,mặt hàng này thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng. Do đó, doanhnghiệp sản xuất trong nước không được khấu trừ hoặc hoàn thuế giá trị gia tăngđối với chi phí đầu vào như điện, nước, bao bì, dịch vụ, máy móc và thiết bị.
Ngành chăn nuôi vẫn phụ thuộc 70-80% vào nhập khẩu một sốnguyên liệu thô như khô dầu đậu tương, ngô và lúa mì. Việc nộp thuế ngay khithông quan khiến doanh nghiệp đọng vốn, giảm khả năng chủ động nhập khẩu vàtích trữ nguyên liệu khi giá thuận lợi.
VPA kiến nghị nghiên cứu khôi phục cơ chế ân hạn 30 ngàyđối với thuế ở khâu nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu thuốcthú y, áp dụng với doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật, đáp ứng điều kiện doanhnghiệp ưu tiên (AEO).
Một vướng mắc khác là xác định chi phí hợp lý khi tínhthuế thu nhập doanh nghiệp đối với thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh. Đặc thùchăn nuôi đòi hỏi doanh nghiệp phải nhanh chóng tiêu hủy vật nuôi hoặc giảm đànđể kiểm soát dịch bệnh, bảo đảm an toàn sinh học. Tuy nhiên, yêu cầu về hồ sơ,biên bản xác nhận thiệt hại trong một số trường hợp chưa phù hợp thực tế.
Hiệp hội đề nghị linh hoạt hơn trong việc chấp nhận chứngtừ chứng minh thiệt hại. VPA cũng phản ánh cách xác định sản phẩm sơ chế hay đãqua chế biến, hoạt động trực tiếp sản xuất nông nghiệp hay kinh doanh dịch vụ,thương mại chưa thống nhất, khiến doanh nghiệp có thể gặp rủi ro về thuế giá trịgia tăng và ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực hải quan, VPA phản ánh việc phân loại mã sốhàng hóa (mã HS) đối với một số nguyên liệu, phụ gia thức ăn chăn nuôi nhưlysine, methionine, vitamin và men vi sinh chưa thống nhất. Các mặt hàng này cóthể được xếp khác nhau giữa nhóm chế phẩm dùng trong chăn nuôi và nhóm hóa chấttinh khiết. Việc áp mã HS khác nhau dẫn tới chênh lệch thuế suất, tăng chi phínhập khẩu và tiềm ẩn nguy cơ truy thu, xử phạt.
Việc danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu chưa đồng bộ vớidanh mục kiểm tra chuyên ngành cũng kéo dài thời gian giải trình, thông quan vàlàm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi.
Đáng chú ý, có trường hợp doanh nghiệp kê khai mã HS căncứ hồ sơ kỹ thuật, bản chất hàng hóa và đã được thông quan, nhưng sau kiểm tra,cơ quan hải quan thay đổi cách phân loại, yêu cầu điều chỉnh cả những lô hàngnhập khẩu trước đó.
Điều này khiến doanh nghiệp có nguy cơ bị truy thu thuếtrong thời hạn 5 năm và xử phạt vi phạm hành chính, kể cả khi khai báo ban đầuđược thực hiện trên cơ sở thiện chí, không có hành vi gian lận.
VPA kiến nghị tăng cường cơ chế xác định trước mã HS và bảođảm phân loại thống nhất trong toàn hệ thống hải quan; sớm có hướng dẫn trên cảnước đối với những mặt hàng chưa được quy định rõ hoặc còn nhiều cách hiểu khácnhau.
Hiệp hội cũng đề nghị, nếu doanh nghiệp đã khai báo đầy đủ,hàng hóa được kiểm tra và thông quan nhưng cơ quan quản lý sau đó thay đổi cáchhiểu về mã HS, việc điều chỉnh nên áp dụng với các lô hàng phát sinh trongtương lai, hạn chế truy thu và xử phạt hồi tố. Trường hợp phải điều chỉnh mãHS, cần xem xét miễn xử phạt hành chính nếu doanh nghiệp không gian lận, cố ýkhai sai hoặc che giấu thông tin hàng hóa.
VPA cũng phản ánh việc xác định trị giá khai báo nhập khẩucòn vướng mắc. Giá các nguyên liệu chăn nuôi chiến lược như ngô, đậu tương biếnđộng liên tục, trong khi tham vấn giá của cơ quan hải quan có thể kéo dài 5-10ngày. Trong thời gian chờ giải phóng hàng, doanh nghiệp phải nộp bảo lãnh thuế,gây ứ đọng vốn và tăng chi phí lưu kho, lưu bãi.
Đối với thủ tục kiểm tra chứng nhận xuất xứ hàng hóa(C/O), Hiệp hội cho rằng quy trình tại cửa khẩu còn khắt khe. Một số lỗi kỹ thuậtnhỏ như lỗi chính tả, sai dấu chấm, dấu phẩy hoặc khác biệt không đáng kể về biểumẫu có thể khiến C/O bị bác bỏ. Doanh nghiệp khi đó mất quyền hưởng thuế suấtưu đãi đặc biệt theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA), gây thiệt hại kinh tế.
Từ những vướng mắc trên, VPA đề nghị cơ quan quản lý ràsoát, hoàn thiện chính sách thuế và hải quan theo hướng đồng bộ, minh bạch, thốngnhất, phù hợp với thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Chu Khôi