FTSE All-World là gì?
Ngày 21/9 tới, các cổ phiếu Việt Nam sẽ được bổ sung vào Bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE (FTSE Global Equity Index Series - FTSE GEIS). Theo đó, 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào FTSE Global All Cap. Các cổ phiếu Việt Nam được phân loại theo quy mô vốn hóa theo thứ tự Large Cap, Mid Cap và Small Cap.
Đặc biệt, đây cũng là lần đầu tiên cổ phiếu Việt Nam xuất hiện trong Bộ chỉ số FTSE All-World. Sự khác biệt đến từ cấu trúc của hệ thống chỉ số FTSE. Global All Cap bao gồm ba phân khúc Large Cap, Mid Cap và Small Cap, trong khi FTSE All-World chỉ bao gồm Large Cap và Mid Cap.
FTSE All-World Index là một trong những chỉ số tham chiếu cổ phiếu toàn cầu được biết đến rộng rãi nhất, bao gồm khoảng 4.200 cổ phiếu vốn hóa lớn và vừa tại các thị trường phát triển và mới nổi thuộc hơn 45 quốc gia.
Là một phần của Bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE (FTSE GEIS), FTSE All-World đại diện khoảng 90-95% tổng vốn hóa có thể đầu tư của thị trường chứng khoán toàn cầu. FTSE All-World cũng là chỉ số tham chiếu được sử dụng rộng rãi làm cơ sở cho các quỹ đầu tư, quỹ ETF, sản phẩm phái sinh và hoạt động đo lường, so sánh hiệu quả danh mục.
Các cổ phiếu của các doanh nghiệp lớn hàng đầu thế giới đều xuất hiện trong bộ chỉ số này. TOP 10 cổ phiếu có tỷ trọng lớn nhất rổ tính đến cuối tháng 8/2026 bao gồm hàng loạt cái tên lớn như Nvidia, Apple, Microsoft, Amazon… Các doanh nghiệp ngành công nghệ chiếm tỷ trọng chính trong rổ chỉ số này với trọng số hơn 34%, tiếp đó mới đến nhóm tài chính (15,49%), công nghiệp (12,3%) và tiêu dùng (11,04%).
Do đó, việc lần đầu tiên có cổ phiếu xuất hiện trong FTSE All-World không chỉ đánh dấu sự hiện diện của Việt Nam trong một chỉ số chứng khoán toàn cầu, mà còn đưa một nhóm doanh nghiệp Việt Nam vào cùng tập hợp cổ phiếu vốn hóa lớn và vừa, với hàng ngàn doanh nghiệp tại các thị trường phát triển và mới nổi trên thế giới.
Trong số 27 cổ phiếu Việt Nam được FTSE Russell lựa chọn vào FTSE Global All Cap, chỉ 6 mã VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB đồng thời bước vào FTSE All-World. Đây có thể xem là nhóm cổ phiếu đầu tiên đại diện cho phân khúc vốn hóa lớn và vừa của Việt Nam trong chỉ số này.
Điểm khác biệt của nhóm dẫn đầu
Trên thực tế, cùng sở hữu “tấm vé” FTSE All-World, song vị thế của 6 cổ phiếu cũng không hoàn toàn giống nhau. Quy mô vốn hóa, free float, thanh khoản và khả năng tiếp cận của dòng vốn quốc tế cũng có những khác biệt đáng kể. Ranh giới đầu tiên đã thể hiện ngay trong cách FTSE Russell phân loại VCB, VIC và VHM thuộc Large Cap, trong khi BID, HPG và VPB được xếp vào Mid Cap.
6 cổ phiếu cũng không phân bổ đều giữa các ngành. Ngân hàng chiếm một nửa với VCB, BID và VPB; hai đại diện đến từ hệ sinh thái Vingroup là VIC và VHM; trong khi HPG là doanh nghiệp sản xuất công nghiệp duy nhất.
Nhìn từ cơ cấu trên, “bộ mặt” ban đầu của Việt Nam trong FTSE All-World vẫn tập trung khá mạnh vào tài chính và bất động sản mà đại diện là nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn thuộc hệ sinh thái Vingroup. Đây cũng là 2 nhóm ngành chiếm tỷ trọng lớn nhất trên thị trường Việt Nam.
Dữ liệu thị trường cho thấy, VIC đang bỏ xa nhóm còn lại về quy mô vốn hóa. Vốn hóa của VIC trên thị trường chiếm hơn 1,8 triệu tỷ đồng, tạo khoảng cách rất xa với cái tên đứng thứ hai là VHM đang có vốn hóa hơn 590.000 tỷ đồng.
Trên thị trường, 2 mã này cũng luôn tạo ảnh hưởng lên chỉ số chung. VN-Index bị ảnh hưởng lớn trong những phiên hai cổ phiếu này có biến động lớn. Đặc biệt, VIC đã tăng giá rất mạnh kể từ cuối quý I/2025, gia tăng vốn hóa và sức ảnh hưởng lên thị trường, khiến diễn biến của chỉ số nhiều thời điểm tạo ra khoảng cách với mặt bằng chung của các nhóm cổ phiếu.
Nhóm ngân hàng chiếm đến 3 đại diện trong 6 mã vào FTSE All-World. Trong đó, duy nhất VCB được xếp vào nhóm Large Cap. Đây cũng là ngân hàng đang có vốn hóa lớn nhất trên thị trường Việt Nam và xét chung toàn thị trường, vốn hóa của VCB chỉ đứng sau VIC và VHM.
Ba ngân hàng cũng đại diện cho những cấu trúc sở hữu khá khác biệt. VCB và BID đều là những ngân hàng có tỷ lệ sở hữu Nhà nước lớn. Điều này giúp hai doanh nghiệp sở hữu quy mô vốn hóa hàng đầu, nhưng cũng làm giảm lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Trong đó, sự khác biệt giữa VCB và BID cũng phần nào thể hiện qua việc VCB được FTSE xếp Large Cap còn BID thuộc Mid Cap.
Còn VPB là ngân hàng tư nhân, dù vốn hóa thị trường thấp hơn đáng kể so với VCB và BID, song có tỷ lệ freefloat cao hơn hẳn, khoảng 55%, tạo ra lợi thế nhất định đối với quy mô mà các quỹ quốc tế có thể tiếp cận.
Nếu VCB, BID và VPB cho thấy sức nặng của ngân hàng, VIC và VHM đại diện cho hai doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup, HPG là trường hợp khác biệt nhất trong danh sách. Xét trên vốn hóa toàn phần, khoảng cách giữa một ngân hàng như BID và HPG là khá lớn. Tuy nhiên, trong phân loại chính thức của FTSE, HPG lại cùng BID đứng trong nhóm Mid Cap.
Hòa Phát là doanh nghiệp sản xuất công nghiệp duy nhất trong 6 cổ phiếu Việt Nam bước vào FTSE All-World. HPG cũng có tỷ lệ free float tương đối cao và cổ phiếu duy trì thanh khoản lớn trên thị trường. Điểm này tạo nên vị thế khá đặc biệt của HPG. Xét về vốn hóa toàn phần, HPG đứng cuối hoặc gần cuối trong nhóm 6 cổ phiếu tùy thời điểm, nhưng nếu xét phần vốn hóa có thể đầu tư, HPG lại dễ tiếp cận đối với dòng vốn tổ chức.
Nói cách khác, cùng được đưa vào FTSE All-World, nhưng 6 cổ phiếu đang đại diện cho những lợi thế khác nhau: VIC nổi trội về quy mô vốn hóa; VCB là đại diện Large Cap duy nhất của ngành ngân hàng; VHM cùng VIC tạo nên sức nặng đáng kể của hệ sinh thái Vingroup; BID sở hữu vốn hóa lớn nhưng cấu trúc sở hữu tập trung; trong khi HPG và VPB có lợi thế hơn về lượng cổ phiếu tự do lưu hành.
Sức hút ở các cổ phiếu không giống nhau
Cần lưu ý, dòng vốn liên quan tới việc Việt Nam gia nhập FTSE GEIS sẽ không xuất hiện toàn bộ trong phiên 21/9. Theo lộ trình của FTSE Russell, Việt Nam được đưa vào hệ thống chỉ số theo 4 giai đoạn. Tỷ trọng được bổ sung trong kỳ đầu tiên tháng 9/2026 là 10%. Quá trình dòng vốn thụ động sẽ kéo dài khoảng một năm, thay vì tập trung tại một thời điểm.
Đồng thời, sức hút của các cổ phiếu còn cần tính toán trong tương quan chung của thị trường. Ví dụ, kỳ giải ngân đầu tiên khi Việt Nam gia nhập FTSE GEIS tháng 9 này còn cộng hưởng với kỳ tái cơ cấu của nhiều quỹ ETF lớn trên thị trường. Điều này khiến dòng vốn đối với các cổ phiếu có thể có nhiều thay đổi.
Tiêu biểu là VIC. Trong giai đoạn đầu, theo ước tính của BSC Research, VIC sẽ được các quỹ tham chiếu ETF FTSE GEIS mua vào mạnh nhất, với giá trị khoảng 1.706 tỷ đồng. Tuy nhiên, ở chiều các ETF khác như ETF Fubon, ETF Xtrackers, ETF VanEck, VIC lại bị bán ra với giá trị khá lớn, khiến mua bán kỳ này ở VIC nghiêng về chiều bán với giá trị bán trên 1.200 tỷ đồng.
Trong khi đó, với HPG, mã này đồng loạt được các ETF mua thêm, cùng với khoản mua ước tính hơn 320 tỷ đồng từ quỹ tham chiếu ETF FTSE GEIS, tổng giá trị mua dự kiến tại HPG sẽ là 635 tỷ đồng, tương đương 1,3 phiên giao dịch.
Xa hơn câu chuyện dòng tiền ngắn hạn, việc 6 cổ phiếu Việt Nam đầu tiên trong FTSE All-World còn mở ra một cuộc cạnh tranh mới. Khi thị trường Việt Nam chính thức chuyển sang nhóm mới nổi thứ cấp, cuộc đua tiếp theo không còn chỉ là câu chuyện nâng hạng ở cấp độ thị trường. Với từng doanh nghiệp, đó còn là cuộc đua mở rộng phần vốn thực sự có thể đầu tư, cải thiện khả năng tiếp cận của dòng vốn quốc tế và từng bước nâng vị trí từ Small Cap lên Mid Cap, từ Mid Cap lên Large Cap.
Vì vậy, ý nghĩa của việc các cổ phiếu bước vào FTSE All-World không chỉ nằm ở lượng tiền mà các quỹ có thể mua từ ngày 21/9. Quan trọng hơn, đây là những đại diện đầu tiên của doanh nghiệp Việt Nam trong một chỉ số bao phủ khoảng 90-95% vốn hóa có thể đầu tư của thị trường chứng khoán toàn cầu, đồng thời đặt ra một thước đo mới về quy mô và khả năng tiếp cận đối với phần còn lại của thị trường.
Nguyên Minh