Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep) cho biết, năm 2025 đã khép lại với một cột mốc đáng ghi nhận của ngành tôm Việt Nam, khi tổng kim ngạch xuất khẩu tôm lần đầu tiên cán mốc 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024, cũng là mức cao nhất từ trước tới nay.
"Xuất khẩu tăng ấn tượng trong năm vừa qua là tổng hòa của nhiều yếu tố, trong đó có xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh, doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng sang Mỹ trước các thời điểm Mỹ công bố áp thuế đối ứng, rủi ro thuế chống bán phá giá trong khi các đối thủ lớn tại thị trường Mỹ như Ấn Độ hay Indonesia đều gặp phải các khó khăn về thuế...", theo Vasep.
Doanh số xuất khẩu 4,6 tỷ USD của ngành tôm đồng thời phản ánh sự nỗ lực vượt "chướng ngại vật" của các doanh nghiệp trong nước, linh hoạt chuyển hướng thị trường, duy trì chất lượng, đẩy mạnh chế biến sâu….
Làm rõ thêm nhóm sản phẩm “tôm loại khác”, Vasep cho biết, trong nhóm này có tôm sống/tươi/đông lạnh tăng tới 97,2%, phản ánh sự bùng nổ xuất khẩu tôm hùm và sản phẩm cao cấp sang Trung Quốc.
Năm 2025, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam, đạt 1,23 tỷ USD, chiếm 26,6% tổng kim ngạch và tăng tới 60,8% so với năm 2024. Nếu tính cả Hồng Kông, toàn khối Trung Quốc – Hồng Kông mang về 1,3 tỷ USD, tương đương 28,3% thị phần và tăng 55%
"Thị trường Trung Quốc đang phân hóa mạnh về tiêu dùng, theo đó phân khúc trung cấp chịu áp lực do người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, trong khi phân khúc cao cấp và sản phẩm tiện lợi, chế biến vẫn tăng trưởng tốt. Điều này tạo dư địa lớn cho các dòng sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như tôm hùm, tôm sú và tôm cao cấp", Vasep nêu rõ.
Tại Mỹ, dù đối mặt với biến động chính sách thuế quan và sức mua giai đoạn cuối năm của các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng chững để cắt giảm tồn kho và điều chỉnh chiến lược mua hàng, nhưng kim ngạch cả năm vẫn đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% so với năm 2024.
Song song đó, các thị trường mà Việt Nam đã ký kết FTA lại có đà xuất khẩu tốt. Cụ thể, xuất khẩu sang EU đạt 580 triệu USD, tăng 19,9%, chiếm 12,6% tổng kim ngạch. Khối CPTPP đạt 1,25 tỷ USD, tăng 28,8% và chiếm 27,3% tổng kim ngạch.
Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia tiếp tục duy trì mức nhập khẩu ổn định, tạo bệ đỡ quan trọng cho ngành trong bối cảnh thị trường Mỹ biến động mạnh
Bước sang năm 2026, ngành tôm Việt Nam tiếp tục phải đối mặt với môi trường thương mại toàn cầu ngày càng khắc nghiệt. Bao gồm, lo ngại thuế chống bán phá giá từ Mỹ sẽ tác động nhiều tới kim ngạch xuất khẩu tôm những tháng đầu năm 2026. Trung Quốc, EU và CPTPP nhiều khả năng tiếp tục là các động lực chính, dù đi kèm rủi ro điều chỉnh ngắn hạn theo chu kỳ tiêu dùng và giá.
Theo đó, khả năng đứng vững của ngành tôm sẽ phụ thuộc vào việc tận dụng tốt các thị trường ổn định, kiểm soát rủi ro tại Mỹ với thuế chống bán phá giá, và tiếp tục nâng tầm giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thế Hoàng