Hàng tỉ đô đổ bộ sàn HOSE
Cuối tháng 12-2025, hơn 1,07 tỉ cổ phiếu MCH của Công ty hàng tiêu dùng Masan, công ty con của Tập đoàn Masan, chính thức giao dịch trên sàn chứng khoán TPHCM (HOSE). Để chuẩn bị cho thương vụ này, từ đầu năm nay, Masan đã giảm tỷ lệ sở hữu từ hơn 92% xuống còn hơn 65%, “dọn đường” cho các cổ đông khác tham gia.
Nhưng điểm nhấn của năm 2025 phải kể đến ba thương vụ kết hợp giữa chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và niêm yết luôn trên HOSE - sàn thường khó niêm yết vì tiêu chuẩn cao hơn hai sàn còn lại là HNX và UpCom. Trong số này có hai công ty chứng khoán thuộc ngân hàng gồm TCBS (của Techcombank) và VPBankS (của VPBank), cùng công ty chứng khoán VPS, nằm trong nhóm dẫn đầu thị trường về môi giới cá nhân.
Nhờ thủ tục rút gọn (xem xét đồng thời hồ sơ IPO và hồ sơ đăng ký niêm yết) mà các công ty này chỉ mất khoảng 2-3 tháng là có thể đưa cổ phiếu ra “chợ”. Tổng cộng gần 5,7 tỉ cổ phiếu niêm yết trên HOSE, với quy mô vốn hóa lúc niêm yết khoảng 10 tỉ đô la Mỹ. Con số này là rất đáng kể khi nhìn lại giai đoạn 2019-2024 giá trị thương vụ chỉ khoảng 15-70 triệu đô la mỗi năm, trong khi giai đoạn 2018 lên đến 2,6 tỉ đô la, theo báo cáo của VinaCapital.
Theo thống kê của HOSE, lượng vốn điều lệ niêm yết mới trên HOSE trong năm 2025 khoảng 102.810 tỉ đồng với 14 cổ phiếu được cấp quyết định niêm yết mới, chiếm 5,14% tổng vốn điều lệ của các cổ phiếu đang niêm yết. Trong năm nay, HOSE nhộn nhịp hơn nhiều khi tăng 2,3 lần về lượng cổ phiếu niêm yết mới và tăng 2,5 lần về vốn điều lệ.
Nhưng sóng niêm yết chỉ mới bắt đầu. Trong hai tháng cuối năm 2025, các tập đoàn đang niêm yết trên thị trường đẩy mạnh giới thiệu “cổ phiếu con” đến nhà đầu tư và nhấn mạnh kế hoạch sớm niêm yết trong năm 2026. Chẳng hạn như Công ty cổ phần Phát triển nông nghiệp Hòa Phát (mã HPA), hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, của nhà sản xuất thép Hòa Phát (mã HPG); Công ty cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh với thương hiệu bán lẻ Điện Máy Xanh của Thế giới Di Động (mã MWG); hay Công ty cổ phần Đầu tư quốc tế HAGL, công ty con hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ trồng trọt của Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (mã HAG).
Nhìn chung, hầu hết các ông chủ doanh nghiệp đều xem trọng cơ hội tăng vốn trong năm nay, khi thị trường liên tục lập đỉnh mới về điểm số và thanh khoản. Dòng tiền nội, bao gồm cả của tổ chức và cá nhân, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, là cơ sở để các doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động trên thị trường vốn. Thống kê của đơn vị xếp hạng tín nhiệm FiinRatings cho biết các doanh nghiệp niêm yết có kế hoạch huy động 198.700 tỉ đồng trong năm 2025.
Tìm cơ hội lớn trên thị trường vốn đang bùng nổ
Năm 2025 thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã có bước tiến dài trong việc cải thiện nhiều quy định hiện hành, giúp tăng độ sâu của thị trường, tăng thêm nhiều hàng hóa. Các thương vụ IPO, chuyển sàn hay niêm yết trên HOSE nhìn chung được kỳ vọng thúc đẩy thanh khoản và thu hút sự chú ý trở lại của khối ngoại, đặc biệt là trong bối cảnh TTCK được FTSE Russell xác nhận nâng hạng vào tháng 9-2026.
Ông Vũ Hữu Điền, Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Công ty chứng khoán VPBankS, đánh giá thời điểm lên sàn lúc này là “tương đối phù hợp”. Vị này kỳ vọng thị trường trong năm 2026 chính thức được nâng hạng, có thêm nhiều sản phẩm mới, sẽ thu hút được dòng vốn quốc tế quay trở lại.
Vốn ngoại là một trong những vấn đề của Tập đoàn Masan trong thời gian qua, khi Tập đoàn SK của Hàn Quốc rút lui trong bối cảnh tái cấu trúc các khoản đầu tư toàn cầu (kể cả rút lui khỏi Vingroup). Chia sẻ tại sự kiện giới thiệu cổ phiếu MCH, ông Danny Le, Chủ tịch HĐQT của Công ty hàng tiêu dùng Masan, kiêm Tổng giám đốc tập đoàn Masan, nói rằng việc chuyển sàn sẽ giúp mang đến thanh khoản tốt hơn, mở rộng khả năng tiếp cận thêm nhà đầu tư.
Vị này cũng nhắc đến kỳ vọng “tái định giá” cổ phiếu của tập đoàn và để ngỏ khả năng huy động vốn quốc tế. Cần lưu ý thêm rằng Masan vẫn còn Công ty cổ phần Masan High-Tech Materials, hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản, đang niêm yết trên UpCom.
Một trường hợp khác đáng chú ý là việc Vingroup tái niêm yết Công ty cổ phần Vinpearl với mã cổ phiếu VPL, hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Vinpearl đã hủy niêm yết VPL vào năm 2011 do sáp nhập với Vincom để hình thành Tập đoàn Vingroup. Đến năm 2023, Vinpearl tách ra thành công ty con độc lập. Sẽ không ngạc nhiên nếu kế hoạch huy động vốn sắp tới của Vingroup có sự hiện diện nhiều hơn của Vinpearl.
Nhìn chung, cuộc đua huy động vốn hiện có thể xem là “bắt sóng tăng trưởng” cùng TTCK. Điểm tích cực là các nhóm ngành khác ngoài ngân hàng và bất động sản, cũng bắt đầu xuất hiện nhiều hơn, mang đến làn gió mới cho các nhà đầu tư, từ dịch vụ tài chính (thậm chí mô hình cầm đồ cũng lên sàn UpCom) cho đến sản xuất hàng tiêu dùng, nông nghiệp, dịch vụ…
Tuy nhiên, thị trường cũng tiềm ẩn nhiều “cơn gió ngược”. Nhiều nhà quản lý quỹ thường nhắc vấn đề của Việt Nam là có quá nhiều cổ phiếu lưu hành trên thị trường mà ít cân nhắc đến chuyện kinh doanh hiệu quả. Trong dài hạn, việc phát triển thị trường vốn (trong đó bao gồm cả cổ phiếu) và giảm dần dòng vốn tài trợ dài hạn từ phía ngân hàng được ủng hộ, nhưng bài toán kèm theo là hiệu ứng bong bóng giá tài sản. Còn với doanh nghiệp, thách thức lớn là khả năng quản trị nguồn lực.
Nhìn lại thị trường giai đoạn 2017-2018, sau sự bùng nổ của các thương vụ IPO, lên sàn với quy mô lớn, thị trường đã giảm mạnh ngay. Năm 2026 liệu có khác với giai đoạn trên? Chắc chắn là khác ở bối cảnh vĩ mô. Trong khi năm 2019 thế giới đau đầu với thương chiến Mỹ - Trung lần đầu tiên, thì ở giai đoạn hiện nay, TTCK đang có những cải cách và kỳ vọng đón làn gió mới nâng hạng.
Dù vậy, bộ ba cổ phiếu chứng khoán ở trên cũng diễn biến không mấy tích cực sau khi lên sàn, trong bối cảnh thị trường điều chỉnh. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi về giá trị thực sự của cổ phiếu, từ đó dẫn đến e ngại khả năng tái định giá khi lên sàn và ảnh hưởng đến các đợt niêm yết sau này. Huy động vốn dài hạn là cần thiết, nhưng việc pha loãng quá mức cũng sẽ khiến cho các nhà đầu tư cá nhân dễ cảm thấy hoang mang. Không phải là giá cổ phiếu, hiệu quả kinh doanh đi lên mới là xây nền vững chắc cho thị trường.
Dũng Nguyễn